Afbeelding bij training Spelling & Grammatica
03 januari 2022: Femke Hainja

Werkwoordspelling: vergis je nooit meer in d, t of dt

Vind je of vindt je? Vind u of vindt u? Je vind of je vindt? Word je of wordt je? Je word of je wordt? Gebeurd of gebeurt? Beantwoord of beantwoordt? Geld of geldt? Wanneer schrijf je woorden nu met een ‘d’ op het eind en wanneer met een ‘t’? Dat is voor veel mensen best lastig. Heb jij ook moeite met de d’s en t’s? Lees dan alle regels weer even in dit artikel. En vergis je nooit meer!

D of t in de tegenwoordige tijd

De tegenwoordige tijd geeft aan dat iets nu gebeurt:

Voorbeelden van Werkwoordspelling tegenwoordige tijd

Zoals je kunt zien in het schema:
– De ik-vorm is (bijna) gelijk aan de stam (hele werkwoord –en).
– De jij/zij/hij/het-vorm is de ik-vorm +t.
– De wij/zij-vorm is gelijk aan het hele werkwoord.

‘Jij’ in de vraagvorm: geen t!

Bij een vraag krijgt de jij-vorm geen ‘t’.

Jij kijkt naar buiten.
Kijk jij naar buiten?

Jij loopt naar de printer.
Loop jij naar de printer?

 Meestal hoor je ook wel of er een ‘t’ komt. Maar het wordt lastiger als een werkwoord sowieso op een d- of t-klank eindigt. Tip: vervang het werkwoord door een ander werkwoord waarvan de ik-vorm niet op een d- of t-klant eindigt. Zoals: smurfen of lopen.

Jij word/wordt weleens boos.
Jij loopt weleens boos.

Je hoort een ‘t’. Dus het is: jij wordt weleens boos.

Wordt/word jij weleens boos?
Loop jij weleens boos?

Je hoort geen ‘t’. Dus het is: word jij weleens boos?

D of t in de verleden tijd

De verleden tijd geeft aan dat iets geweest is. Werkwoorden kunnen in de verleden tijd sterk of zwak zijn. Sterke werkwoorden veranderen in de verleden tijd van klank. Zwakke niet:

De regel voor zwakke werkwoorden

Ik-vorm + de(n)                ik wandelde, wij wandelden
Ik-vorm + te(n)                 ik kookte, wij kookten

Dubbele d’s en t’s

Eindigt de ik-vorm op een ‘d’ of ‘t’? Dan plak je er ook –de(n) of –te(n) achter. Het werkwoord krijgt daardoor een dubbele ‘d’ of ‘t’.

Ik haast               Ik haastte
Ik raad                 Wij raadden

Ik-vorm versus de stam

De stam is het werkwoord zonder –en. De ik-vorm is vaak hetzelfde als de stam. Zoals: kijken – ik kijk. Maar je voelt het al aankomen: dit is niet altijd het geval! 

Bijvoorbeeld:
Koken – stam: kok(-en) – maar het is: ik kook
Verhuizen – stam: verhuiz(-en) – maar het is: ik verhuis

 Dit maakt vooral veel uit als je ’t ex-kofschip wil gebruiken. Zo staat de ‘z’ er niet in, maar de ‘s’ wel.

Met een d of t? Check ’t ex-kofschip

Verhuiste je of verhuisde je? En ben je verhuist of verhuisd? Aan de klank hoor je dat niet goed. Een handig ezelsbruggetje is ’t ex-kofschip.

Het werkt zo:
Stap 1: Bepaal de stam.
Stap 2: Kijk naar de laatste letter:

  • Is dit t, x, k, f, s, c, h, of p? Schrijf een ‘t’.
  • Is dit een andere letter? Schrijf een ‘d’.

De stam van verhuizen is verhuiz. De ‘z’ zit niet in ‘t ex-kofschip. Dus het is: Hij verhuisde en Hij is verhuisd.

De regel voor sterke werkwoorden

Je raadt het al: de regels voor zwakke werkwoorden gelden hier niet. Er is geen handige regel voor sterke werkwoorden. Bij sterke werkwoorden verandert de klinker in de verleden tijd. Het voltooid deelwoord eindigt vaak op -en:

lopen – liep – gelopen
wijzen – wees – gewezen
dragen – droeg – gedragen
helpen – hielp – geholpen

 

Uitgebreider stilstaan bij alle regels en uitzonderingen van de Nederlandse taal?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Blijf op de hoogte van de laatste blogs en beste schrijf- en spreektechnieken.

    Ja, ik ga akkoord met hetprivacybeleid

    Gerelateerde blogs

    Opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    Opinieonderzoek schriftelijke communicatie: fouten kosten tijd en geld

    Lees meer pijltje
    Foto bij opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    AllesoverHR en SYNC: opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie

    Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie?

    Lees meer pijltje

    Meer informatie?

    Stel je vraag aan Gonda. Zij helpt je graag verder.

    Foto van Gonda ter Maaten (meer informatie)
    Gonda ter Maaten

    Meer blogs over spelling en grammatica

    Beeld bij: Nederlandse spelling en grammatica: voorkom deze fouten

    Nederlandse spelling en grammatica: voorkom deze veelgemaakte fouten

    Lees welke spelfouten we veel tegenkomen. Wat mensen moeilijk vinden aan de Nederlandse grammatica. En gebruik onze tips.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: De tussen-n

    De tussen-n. Weet jij de regels nog?

    Weet jij wanneer je een tussen-n schrijft? En wanneer niet? Doe onze test. Leer de regels. En lees welke uitzonderingen er gelden.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Is het hen of hun?

    Is het hen of hun?

    Het is tijd om de regels over hen en hun weer even op te frissen. Lees de uitleg in deze blog. En vergis je nooit meer!

    Lees meer pijltje

    Recente blogs

    Beeld bij: Gratis whitepaper Zakelijke gesprekken voeren

    Gratis whitepaper Zakelijke gesprekken voeren

    Hoe voer je een effectief zakelijk gesprek? In deze whitepaper lees je tips over verschillende soorten zakelijke gesprekken.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: een boeiend artikel schrijven

    Dit is het beste artikel dat je ooit hebt gelezen

    Hoe schrijf je een boeiend artikel? Lees onze tips om te zorgen dat zoveel mogelijk mensen je tekst lezen.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Automobilisten en schrijvers. Vergelijkbaar?

    Automobilisten en schrijvers. Vergelijkbaar?

    Bumperklevers, afsnijders, linksrijders. Wist je dat je rijstijlen eigenlijk prima kunt vergelijken met schrijfstijlen?

    Lees meer pijltje