Vind je of vindt je? Vind u of vindt u? Je vind of je vindt? Word je of wordt je? Je word of je wordt? Gebeurd of gebeurt? Beantwoord of beantwoordt? Geld of geldt? Wanneer schrijf je woorden nu met een ‘d’ op het eind en wanneer met een ‘t’? Dat is voor veel mensen best lastig. Heb jij ook moeite met de d’s en t’s? Lees dan alle regels voor de werkwoordspelling in dit artikel. En vergis je nooit meer!

Werkwoordspelling: d of t in de tegenwoordige tijd

De tegenwoordige tijd geeft aan dat iets nu gebeurt:

Zoals je kunt zien in het schema:
– De ik-vorm is (bijna) gelijk aan de stam (hele werkwoord –en).
– De jij/zij/hij/het-vorm is de ik-vorm +t.
– De wij/zij-vorm is gelijk aan het hele werkwoord.

‘Jij’ in de vraagvorm: geen t!

Bij een vraag krijgt de jij-vorm geen ‘t’.

Jij kijkt naar buiten.
Kijk jij naar buiten?

Jij loopt naar de printer.
Loop jij naar de printer?

 Meestal hoor je ook wel of er een ‘t’ komt. Maar het wordt lastiger als een werkwoord sowieso op een d- of t-klank eindigt. Tip: vervang het werkwoord door een ander werkwoord waarvan de ik-vorm niet op een d- of t-klant eindigt. Zoals: smurfen of lopen.

Jij word/wordt weleens boos.
Jij loopt weleens boos.

Je hoort een ‘t’. Dus het is: jij wordt weleens boos.

Wordt/word jij weleens boos?
Loop jij weleens boos?

Je hoort geen ‘t’. Dus het is: word jij weleens boos?

Werkwoordspelling: d of t in de verleden tijd

De verleden tijd geeft aan dat iets geweest is. Werkwoorden kunnen in de verleden tijd sterk of zwak zijn. Sterke werkwoorden veranderen in de verleden tijd van klank. Zwakke niet:

De regel voor zwakke werkwoorden

Ik-vorm + de(n)                ik wandelde, wij wandelden
Ik-vorm + te(n)                 ik kookte, wij kookten

Dubbele d’s en t’s

Eindigt de ik-vorm op een ‘d’ of ‘t’? Dan plak je er ook –de(n) of –te(n) achter. Het werkwoord krijgt daardoor een dubbele ‘d’ of ‘t’.

Ik haast               Ik haastte
Ik raad                 Wij raadden

Ik-vorm versus de stam

De stam is het werkwoord zonder –en. De ik-vorm is vaak hetzelfde als de stam. Zoals: kijken – ik kijk. Maar je voelt het al aankomen: dit is niet altijd het geval. Want de Nederlandse spelling en grammatica kent veel uitzonderingen!

Bijvoorbeeld:
Koken – stam: kok(-en) – maar het is: ik kook
Verhuizen – stam: verhuiz(-en) – maar het is: ik verhuis

 Dit maakt vooral veel uit als je ’t ex-kofschip wil gebruiken. Zo staat de ‘z’ er niet in, maar de ‘s’ wel.

Met een d of t? Check ’t ex-kofschip

Verhuiste je of verhuisde je? En ben je verhuist of verhuisd? Aan de klank hoor je dat niet goed. Een handig ezelsbruggetje is ’t ex-kofschip.

Het werkt zo:
Stap 1: Bepaal de stam.
Stap 2: Kijk naar de laatste letter:

• Is dit t, x, k, f, s, c, h, of p? Schrijf een ‘t’.
• Is dit een andere letter? Schrijf een ‘d’.

De stam van verhuizen is verhuiz. De ‘z’ zit niet in ‘t ex-kofschip. Dus het is: Hij verhuisde en Hij is verhuisd.

De regel voor sterke werkwoorden

Je raadt het al: de regels voor zwakke werkwoorden gelden hier niet. Er is geen handige regel voor sterke werkwoorden. Bij sterke werkwoorden verandert de klinker in de verleden tijd. Het voltooid deelwoord eindigt vaak op -en:

lopen – liep – gelopen
wijzen – wees – gewezen
dragen – droeg – gedragen
helpen – hielp – geholpen

Dus: is het ‘vind je’ of ‘vindt je’?

Daarop weet je nu het antwoord. Het is in de meeste gevallen ‘vind je’. Bijvoorbeeld ‘Vind je me leuk?’ Soms is ‘je’ een bezittelijk voornaamwoord. Bijvoorbeeld ‘je beoordeling’. Dan kan het voorkomen dat je toch ‘vindt je’ moet schrijven: ‘Je vindt je beoordeling in je mailbox.’

En is het ‘ik vind’ of  ‘ik vindt’?

Dat is gemakkelijker. De ik-vorm is immers vaak hetzelfde als de stam. Zo ook bij vinden. Het is dus ‘Ik vind dat je wel wat extra salaris hebt verdiend’. En ook ‘Ik vind je nieuwe kapsel erg leuk.’ Als je de regels eenmaal weet, is werkwoordspelling eigenlijk niet meer zo lastig.