Beeld bij: Moties en amendementen
08 augustus 2023: Tom Kottink

Waarom zien moties en amendementen eruit alsof ze in 1848 zijn geschreven?

Het enige en onbevredigende antwoord: het Recht van Amendement* ontstond in 1848.

De orde van de dag?

Daar kwam ik achter toen een overheidsklant van ons vroeg of wij niet álsjeblieft iets aan hun moties en amendementen konden veranderen. Want: ze waren onbegrijpelijk, ouderwets geschreven en de inhoud was onlogisch gestructureerd. Daar zat geen van hun ambtenaren (schrijvend en lezend) nog op te wachten in 2022. Laat staan de inwoner die deze openbare documenten ook leest. Al dit soort documenten eindigen overigens met de ‘alledaagse’ zin: en over tot de orde van de dag. En dát is precies wat je als schrijver van het stuk níet wenst.

moties en amendementen

Ik was verbijsterd

Al 40 jaar trainen we jaarlijks duizenden ambtenaren om voorstellen te schrijven die op hoofdlijnen door beslissers in 30 seconden te lezen zijn. Die strategisch zijn gestructureerd en onderbouwd zijn met overtuigende argumenten. In een eigentijdse duidelijke schrijfstijl. Waarom hebben we nooit geholpen om deze documenten te verbeteren? Want er wordt nog steeds een gretig beroep gedaan op deze wet!

Ik ging op onderzoek uit

Ik dompelde me onder in de allesbehalve transparante stukken. Het was tenenkrommend, zeker in een tijd waarin duidelijke communicatie een groot thema is bij de overheid. Benieuwd naar hoe ze eruitzien? Kijk bijvoorbeeld eens bij de Tweede Kamer en de gemeente Haarlem. Waarom worden de stukken nog zo geschreven? Dat bleef ik mezelf afvragen. Ik dacht toen het antwoord te vinden in onze grondwet, de gemeentewet, de waterschap- of de provinciewet. Maar helaas. Moties en amendementen worden uiteraard genoemd, maar nergens staat hoe bestuurders ze moeten schrijven. Het beste argument, een dooddoener, voor de huidige schrijfstijl was ‘omdat we dat altijd zo gedaan hebben.’

Het beste argument voor de huidige schrijfstijl was nogal een dooddoener …

En ik kwam tot een geruststellende ontdekking

Ik vervolgde mijn zoektocht langs een aantal hoogleraren Bestuurs- en Staatrecht. Zij stelden mij gerust: natuurlijk mag je deze stukken schrijven in een stijl die past bij deze tijd. En ook de inhoud mag je anders structureren. Zelfs de koppen mag je aanpassen. Hè hè … We mogen de moties en amendementen dus gewoon aanpassen naar duidelijke en prettig leesbare stukken!

Als het mag, dan moeten we dat ook doen!

Tenminste, dat vind ik. Een nieuw format en een nieuwe manier van schrijven, leiden tot allerlei voordelen voor de 4 groepen die te maken hebben met moties en amendementen. Ten eerste moet de eerste belangrijkste groep, mede-raadsleden, overtuigd worden. Dat lukt een stuk beter met een overtuigende opbouw en schrijfstijl. Ten tweede weten de uitvoerders van de moties en amendementen precies waar ze aan toe zijn. Ten derde zorgen de bestuurders die de teksten schrijven dat ze overtuigend hun punt kunnen maken. En tot slot kunnen inwoners deze openbare stukken gewoon begrijpen. En dat is hard nodig als we willen werken aan een nieuwe bestuurscultuur.

De nieuwe bestuurscultuur vraagt om heldere stukken.

Oproep: beste bestuurders, ga eens níét over tot de orde van de dag

Maar ga over op een andere manier van schrijven. Ga over op moties en amendementen anno 2022.

Wil je niet langer overgaan tot de orde van de dag?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Blijf op de hoogte van de laatste blogs en beste schrijf- en spreektechnieken.

    Ja, ik ga akkoord met hetprivacybeleid

    Gerelateerde blogs

    Opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    Opinieonderzoek schriftelijke communicatie: fouten kosten tijd en geld

    Lees meer pijltje
    Foto bij opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    AllesoverHR en SYNC: opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie

    Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie?

    Lees meer pijltje

    Meer informatie?

    Stel je vraag aan Gonda. Zij helpt je graag verder.

    Foto van Gonda ter Maaten (meer informatie)
    Gonda ter Maaten

    Meer blogs over duidelijk schrijven

    Beeld bij: Helder en overtuigend adviseren in 30 seconden en het schrijven van een adviesrapport

    Adviesrapport schrijven: helder en overtuigend adviseren in 30 seconden

    Het kan echt: een adviesrapport waarmee je de lezer in 30 seconden overtuigt. Lees hoe je zo'n advies schrijft.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Helder rapporteren in 9 stappen

    Helder rapporteren in 9 stappen

    Hoe schrijf je duidelijke, aantrekkelijke en overtuigende rapporten? Met deze 9 tips lukt het je om helder te rapporteren!

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: In 11 stappen naar een tekst die lezers met taalniveau B1 snel begrijpen

    In 11 stappen naar een tekst die lezers met taalniveau B1 snel begrijpen

    Welke taalniveaus zijn er? En hoe schrijf je een tekst die lezers met taalniveau B1 snel begrijpen? 11 tips!

    Lees meer pijltje

    Recente blogs

    Beeld bij: Wat doet een copywriter

    Wat doet een copywriter?

    'Op een feestje noemde ik mezelf copywriter. Maar eenmaal thuis begon het te knagen. Kon ik mezelf zomaar zo noemen?'

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Spreken zonder woorden. De kracht van non-verbale communicatie

    Spreken zonder woorden: de kracht van non-verbale communicatie

    Non-verbale communicatie is alle communicatie die niet via woorden verloopt. Denk aan lichaamstaal, maar ook aan de toon waarop je iets zegt.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Je brief of e-mail afsluiten

    Je e-mail of brief afsluiten? Gebruik deze tips en voorbeelden

    Het afsluiten van je e-mail of brief. Hoe doe je dat? Vermijd clichézinnen en 'houd de deur open voor je lezer'.

    Lees meer pijltje