Beeld bij: Duidelijke tekst schrijven, denk na voordat je start
16 mei 2019: Mascha van Zwieten

Duidelijke tekst schrijven? Denk na voordat je start

Wil je een duidelijke tekst schrijven? Dan moet je altijd eerst nadenken en dán pas schrijven. Een paar tips! 

Voor verschillende tekstsoorten bestaan verschillende schrijftechnieken. Zo schrijf je een informatieve brief bijvoorbeeld heel anders dan een tekst voor de website. Voordat je start met het schrijven van een tekst, is het dus belangrijk om eerst goed na te denken. Over je lezer, je doel, je tekststoort of communicatiemiddel. Dat werd maar weer extra duidelijk toen ik in de supermarkt stond … 

Seo-friendly verpakkingsmateriaal

Een appeltaart is nóg lekkerder als je de kristalsuiker vervangt door witte basterdsuiker. Dat klopt als een bus, al zeg ik het zelf. Die goede tip ontdekte ik op de verpakking van de Van Gilse Witte Basterdsuiker. Wat ik ook ontdekte, was dat die tip en de rest van de tekst perfect seo-friendly was geschreven. De woorden ‘Van Gilse Witte Basterdsuiker’ kwamen vrijwel in iedere regel voor. En in de kop. Ook ‘heerlijk’, ‘heerlijkste’, ‘lekker’ en ‘lekkerste’ kwamen meerdere keren voor. Mooie zoekvriendelijke tekst. Maar uhhh wat heb je aan een seo-friendly tekst op een plastic verpakking? Niets! Behalve dat het onnodig onplezierig leest.

Te lui om te herschrijven?

Is Van Gilse te lui om hun webtekst (?) te herschrijven naar een passende tekst voor op hun pak suiker? Of denken ze daar echt dat hun pak suiker sneller wordt gevonden in de supermarkt als ze de juiste keywords op de verpakking vermelden?

Ieder communicatiemiddel vraagt om een andere schrijftechniek of opbouw

Knippen en plakken van teksten van en naar verschillende communicatiemiddelen lijkt efficiënt. Maar ís het uiteindelijk niet. Dus geen pdf van je brochure op je website. Of je webtekst laten opmaken als brochure. En schrijf je een informatieve brief naar klanten? Stuur dan niet gemakshalve dezelfde brief naar de medewerkers om hen te informeren over hetzelfde onderwerp. Kies voor kwalitatieve teksten. Die lezersgericht zijn. En doelgericht zijn. Dat zijn altijd teksten waarover je eerst even nadenkt voordat je gaat schrijven.

Waar moet je als schrijver over nadenken voordat je start met schrijven?

Over de lezer, je doel en je tekstsoort/communicatiemiddel. Maak dus een schrijversplan voordat je daadwerkelijk gaat schrijven. Dat is een voorwaarde om tot een doelgerichte tekst te komen.

Over je doelgroep/jouw lezerspubliek:

Wie is de lezer precies? De persoon waarvan jij wilt dat hij de tekst leest?

Kennis:
wat weet jouw lezer mogelijk al over het onderwerp?

Belangstelling:
waar is jouw lezer in geïnteresseerd wat hij nog niet weet? Is hij geïnteresseerd in de hoofdlijnen, achtergronden, feiten of details? Wat zijn zijn behoeften, interesses en misschien wensen of angsten  rondom dit onderwerp? Levert deze tekst hem iets op als hij het leest? Kennis, financieel voordeel, ontspanning …

Houding:
hoe staat jouw lezer tegenover het onderwerp? Onverschillig, afkeurend, positief? Wat zijn mogelijke irritaties, vooroordelen, angsten of wensen rondom dit onderwerp?

Vaardigheden:
wat is zijn opleidingsniveau? Wat is zijn taalniveau? Begrijpt jouw lezer lange, complexe teksten met ingewikkelde woorden? Of kost hem dat erg veel moeite?

TIP: Het kan helpen om de lezer zo concreet mogelijk voor je te zien. Kies bijvoorbeeld een vriend of vriendin, familielid, collega of buurvrouw die jouw lezer typeert. Zodat jij je nog beter kunt inleven in de lezer.

Over je tekstdoel:

Wat wil je bereiken met je tekst? Wil je de lezer alleen informeren over je onderwerp? Of wil je hem ergens van overtuigen? Wil je iets instrueren of wil je hem alleen amuseren? Of echt motiveren iets te doen? Jouw tekstdoel is heel bepalend voor je aanpak. Voor, tijdens en na het schrijven moet je je doel continue in je achterhoofd houden.

Over je tekstsoort:

Komt je tekst op de website te staan? Is het een brief of e-mail? Brochure of artikel? Script voor een animatie? Persbericht of mailing? Rapport of notitie? Ieder communicatiemiddel heeft weer andere zaken om rekening mee te houden.

Als je hebt nagedacht over je doelgroep, doel en tekstsoort …

… dan stem je de inhoud, structuur en toon van je tekst af op de voorkennis, belangstelling, houding en vaardigheden van jouw lezer. En dus niet op wat jij kwijt wilt over het onderwerp. Wat jij als schrijver een prettige volgorde van informatie vindt. En wat jouw houding ten opzichte van het onderwerp is. Wat jij een prettige schrijfstijl vindt. Nee: het draait allemaal om de lezer!

TIP: iets waar je eigenlijk van uit kunt gaan is: je lezer heeft weinig tijd of wil weinig tijd besteden aan jouw tekst. Tenzij je een roman of iets dergelijks schrijft.

Zelf oefenen met duidelijk schrijven?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Blijf op de hoogte van de laatste blogs en beste schrijf- en spreektechnieken.

    Ja, ik ga akkoord met hetprivacybeleid

    Gerelateerde blogs

    Opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    Opinieonderzoek schriftelijke communicatie: fouten kosten tijd en geld

    Lees meer pijltje
    Foto bij opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    AllesoverHR en SYNC: opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie

    Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie?

    Lees meer pijltje

    Meer informatie?

    Stel je vraag aan Gonda. Zij helpt je graag verder.

    Foto van Gonda ter Maaten (meer informatie)
    Gonda ter Maaten

    Meer blogs over duidelijk schrijven

    Beeld bij: In 11 stappen naar een tekst die lezers met taalniveau B1 snel begrijpen

    In 11 stappen naar een tekst die lezers met taalniveau B1 snel begrijpen

    Welke taalniveaus zijn er? En hoe schrijf je een tekst die lezers met taalniveau B1 snel begrijpen? 11 tips!

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: 5 schrijftips voor aantrekkelijke teksten in begrijpelijke taal

    5 schrijftips voor aantrekkelijke teksten in begrijpelijke taal

    Iedereen wil begrijpelijke taal. Maar worden de teksten dan niet saai? 5 tips om begrijpelijk én aantrekkelijk te schrijven.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Helder rapporteren in 9 stappen

    Helder rapporteren in 9 stappen

    Hoe schrijf je duidelijke, aantrekkelijke en overtuigende rapporten? Met deze 9 tips lukt het je om helder te rapporteren!

    Lees meer pijltje

    Recente blogs

    Beeld bij: Wat doet een copywriter

    Wat doet een copywriter?

    'Op een feestje noemde ik mezelf copywriter. Maar eenmaal thuis begon het te knagen. Kon ik mezelf zomaar zo noemen?'

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Spreken zonder woorden. De kracht van non-verbale communicatie

    Spreken zonder woorden: de kracht van non-verbale communicatie

    Non-verbale communicatie is alle communicatie die niet via woorden verloopt. Denk aan lichaamstaal, maar ook aan de toon waarop je iets zegt.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Je brief of e-mail afsluiten

    Je e-mail of brief afsluiten? Gebruik deze tips en voorbeelden

    Het afsluiten van je e-mail of brief. Hoe doe je dat? Vermijd clichézinnen en 'houd de deur open voor je lezer'.

    Lees meer pijltje