“Wij vinden het belangrijk dat theater toegankelijk is voor iedereen”, vertelt Isis Knuvers, CRM-marketeer bij Zwolse theaters. “Op verschillende manieren proberen we dat dan ook te bereiken. Bijvoorbeeld met een gebarentolk, audiodescriptietolk of een menukaart in braille. Maar ook door hele uiteenlopende cabaret- en theatervoorstellingen aan te bieden, zodat er voor ieder wat wils is. Of door doelgroepen die nu niet naar het theater komen te vragen wáárom ze dat niet doen. Zo bleek bijvoorbeeld dat veel ouderen liever niet in het donker over straat gaan, waardoor we nu ook meer voorstellingen ’s middags plannen. En nog een belangrijke waar je misschien minder snel aan denkt bij toegankelijkheid: we zorgen ervoor dat onze teksten toegankelijk zijn, zodat iedereen ze kan begrijpen.”

Voor het toegankelijk maken van hun teksten hebben de collega’s die teksten schrijven over het theateraanbod en de collega’s die de communicatie met bezoekers doen een training van Loo van Eck gevolgd. Isis vertelt er meer over …

Foto gemaakt door: Kasper Veenstra

De juiste balans tussen toegankelijk en aantrekkelijk.

“Naast die toegankelijkheid vinden we het belangrijk om ook het plezier in onze teksten te houden. Om op een beeldende manier de inhoud en het spektakel van een voorstelling over te brengen. Zodat mensen ook naar een voorstelling wíllen komen. In de training wilden we dus leren om zowel duidelijk áls aantrekkelijk te schrijven: om de juiste balans daartussen te ontdekken.”

Meer eenheid zónder daarbij het karakter van een artiest te verliezen.

“Daarnaast wilden we graag wat meer 1 lijn in onze teksten. Ze worden aangeleverd door de artiesten zelf en verschillen daardoor van toon. Dat is niet erg, want je wilt ook het unieke karakter van een artiest in de tekst over laten komen. Maar … de teksten moeten wel allemaal passen bij de uitstraling van Zwolse Theaters.”

Bewustwording en uit die ‘theaterbubbel’.

“De training bestond uit 3 dagdelen. Het eerste deel stond in het teken van duidelijk schrijven. We leerden bijvoorbeeld meer over taalniveau B1. En werden ons ervan bewust hoeveel mensen je eigenlijk uitsluit als je ingewikkelde teksten schrijft. Tijdens de training gingen we aan de slag met onze eigen teksten die we vooraf hadden ingestuurd. Daarin zag je ook terug dat wij zelf een beetje in een ‘theaterbubbel’ zitten, waardoor we het niet altijd door hebben als we taal gebruiken die mensen buiten die bubbel niet kennen. De ballet- en operawereld zitten bijvoorbeeld vol met vaktermen! Dat is dus iets om scherp op te zijn in onze teksten.” 

Van schrijversgericht naar lezersgericht.

“Ook merkten we dat we onze informatie op een andere manier kunnen structureren. Zo hadden we vaak de neiging om eerst uitleg te geven over waarom een voorstelling bijvoorbeeld werd verplaatst (‘het decor was te groot’). En om daarna pas de belangrijkste boodschap te vertellen (‘de voorstelling gaat niet door’). Terwijl een lezer juist eerst wil weten of een voorstelling doorgaat en daarna pas waarom wel of niet.”

Overdrijf. Overdreven. Overdrevenst.

“In het tweede en derde dagdeel gingen we aan de slag met ‘smeuïg’ schrijven. Een eyeopener daarin vond ik dat je best mag overdrijven in een tekst. En dat je daar verder in kunt gaan dan je denkt. Ook gingen we oefenen hoe je teksten op creatieve manieren kunt beginnen. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van een metafoor, een citaat, een vooroordeel, identificatie … We merken dat wij sinds de training artikelen veel vaker met een citaat van een artiest of collega beginnen en dat we wat meer overdrijven in ons taalgebruik. Om zo de aandacht van de lezer te grijpen en te houden.”

De theaterwereld: een wereld vol spektakel én tekst.

“In de theaterwereld doe je eigenlijk heel veel met tekst! Ieder seizoen komt er weer een heel nieuw programma online. En door de training zijn we ons nu bewuster van hoe we die teksten (her)schrijven. We nemen er de tijd voor om ze door te lopen en houden elkaar er scherp op of ze duidelijk en aantrekkelijk zijn voor onze doelgroepen. Zodat iedereen naar het theater kan én wil komen.”