Zuyderland Medisch Centrum herschrijft alle patiëntinformatie naar begrijpelijke taal

Begrijpelijke teksten. Ze zijn misschien wel nergens zo belangrijk als in de zorg. Want als een patiënt medische voorlichtingsteksten niet goed begrijpt, kan dat vervelende gevolgen hebben. Zowel voor een patiënt als voor een zorginstelling. Huub Keulers, werkzaam bij Marketing en Communicatie binnen Zuyderland Medisch Centrum, illustreert dit vaak met een concreet voorbeeld.

“Stel dat een patiënt een folder heeft ontvangen waarin staat dat hij nuchter moet zijn voor zijn behandeling. Maar hij begrijpt niet wat ‘nuchter’ betekent. Of hij heeft simpelweg niet gelezen dat hij nuchter moest zijn, omdat dit te veel verstopt stond in de tekst. Dan kan een behandeling niet doorgaan. Dat is niet alleen heel vervelend voor een patiënt die zich heeft voorbereid op de behandeling. Het kost een zorginstelling ook tijd en geld. En het levert mogelijk problemen op in de planning.”

Ook de patiëntcommunicatie van Zuyderland Medisch Centrum kan begrijpelijker. Daarom zijn Huub en zijn collega Sanne van der Veen daar al 1,5 jaar mee bezig. Een belangrijk onderdeel van hun werk is zorgen voor begrijpelijkere patiëntteksten. En daarvoor hebben ze Loo van Eck-tekstschrijvers Claudia en Remco ingeschakeld. Die zich iedere week vastbijten in de teksten. In een interview vertelt Huub er meer over.

Tijd besparen door tekstwerk uit te besteden.

“800 patiëntfolders, teksten voor de app Luscii of onze website, patiëntbrieven. Over staar, rugklachten, astma, hartfalen, enzovoort. We communiceren veel via tekst met patiënten. Vanaf de diagnose tot aan de behandeling en de nazorg. En we hebben niet de tijd en vaardigheden om al deze teksten zelf te herschrijven. Daarom namen we contact op met Loo van Eck. Na een aantal fijne gesprekken en goede voorbeeldherschrijvingen dachten we: ‘dit moeten we proberen’. En inmiddels werken we alweer 9 maanden samen.”

Begrijpelijk én medisch kloppend schrijven? Een uitdaging!

“Aan het begin was het een leerproces. En moesten we goed kijken hoe we het beste konden samenwerken. Want het is best een uitdaging om een tekst begrijpelijk én medisch kloppend te maken. Je kunt bijvoorbeeld het woord ‘zwelling’ niet zomaar veranderen in ‘bult’. Dat klopt medisch gezien niet. Maar we hebben onze weg daar goed in gevonden! We werken prettig samen. De lijntjes zijn lekker kort. En Claudia en Remco passen de teksten grondig en goed aan. Twijfelen ze over een aanpassing? Dan zetten ze hun advies in de kantlijn. Zuyderland bepaalt dan of dat advies wel of niet wordt overgenomen.”

De belangrijkste informatie voor patiënten ‘springt’ nu uit de teksten.

“De patiëntcommunicatie die we al aangepakt hebben, is veel beter leesbaar. Vooral doordat patiënten de voor hen belangrijkste informatie beter en sneller zien. De belangrijkste boodschappen staan nu namelijk in kopjes. Waardoor patiënten door alleen de koppen te lezen al direct zien waar een alinea over gaat. En ook in de onderbouwing van die kopjes beginnen we steeds met de belangrijkste informatie voor de patiënt. Daarnaast zijn de teksten korter, hebben we lange zinnen opgeknipt in meerdere korte zinnen en gebruiken we begrijpelijkere woorden. Natuurlijk ontkomen we er niet aan om medische termen te gebruiken. Maar die leggen we de eerste keer dat we ze gebruiken uit.” 

Zorgverleners ondersteunen bij het schrijven.

“Al onze schrijfafspraken hebben we nu vastgelegd in een schrijfwijzer. Die willen we op een later moment in het ziekenhuis uitrollen. Om zo zorgverleners te ondersteunen bij het zelf schrijven van begrijpelijke teksten. Want hoe blij we ook met LVE zijn, op een gegeven moment willen we het natuurlijk ook weer ‘alleen’ kunnen. AI en andere hulpmiddelen kunnen in een later stadium zeker een rol hierin gaan spelen. Ook daar zijn we nu onderzoek naar aan het doen en ideeën over aan het uitwerken”.

2 voorbeelden van patiëntfolders die we herschreven hebben.

Voorbeeld 1: 

Origineel:

Voorbereiding op de operatie
Het is belangrijk dat u nuchter bent voor de operatie. Volg hiervoor de adviezen, die u van de arts/verpleegkundig specialist heeft ontvangen. Wanneer u bloed verdunnende medicijnen gebruikt, moeten deze soms tijdelijk gestopt worden voor een operatie. Uw arts/verpleegkundig specialist zal dit met u bespreken tijdens de intake op de polikliniek.

Herschreven:

Het is belangrijk dat u niets eet of drinkt voor de operatie
Dit noemen we “nuchter zijn”. Volg de aanwijzingen die u van uw arts of verpleegkundige heeft gekregen. Gebruikt u medicijnen die uw bloed dunner maken? Dan is het misschien nodig om tijdelijk te stoppen met deze medicijnen voor de operatie. Uw arts of verpleegkundige bespreekt dit met u tijdens het gesprek voor de operatie.

Voorbeeld 2: 

Origineel 

Een goed alternatief om uw conditie te verbeteren is fietsen (eventueel op hometrainer). De zittende houding op de fiets geeft de zenuwen in uw rug meer ruimte waardoor u waarschijnlijk minder pijn ervaart. Hierdoor kunt u beter aan uw conditie werken. Belangrijk is het stimuleren van de doorbloeding, dit kan enkel wanneer de hartslag verhoogd wordt. U mag best moe worden of transpireren. Probeer minimaal 3x per week 30 minuten zo intensief mogelijk te trainen.

Tot slot kunnen spierversterkende oefeningen van uw buik en rugspieren de stabiliteit van uw wervelkolom verbeteren en hiermee de druk op de zenuwen verminderen. Deze oefeningen mag u dagelijks uitvoeren. Eventueel kunt u bij een fysiotherapeut advies inwinnen of begeleiding krijgen bij deze oefeningen. Enkele voorbeelden van oefeningen zijn:

Herschreven:

Fiets minstens 3 keer per week 30 minuten zo hard mogelijk
Dit kan ook op een hometrainer. Dit is een makkelijke manier om aan uw conditie te werken. Dit zorgt mogelijk voor minder pijn. Door te zitten hebben uw zenuwen in uw rug wat meer ruimte.

U mag er best moe van worden en zweten
Het is belangrijk om uw hartslag omhoog te krijgen. Dit is goed voor uw doorbloeding.

Doe elke dag oefeningen
Mogelijk vermindert dat de druk op uw zenuwen. Sterke buik- en rugspieren helpen om uw wervelkolom stabieler te maken. Een fysiotherapeut kan u tips geven of helpen met uw oefeningen. Hier zijn een aantal voorbeelden van goede oefeningen: <voorbeelden>.