Beeld bij: Geen mumbo jumbo meer in overheidstaal
28 september 2022: Marjon Leemborg

Geen mumbo jumbo of gobbledegook meer in overheidstaal

Geen mumbo jumbo of gobbledegook meer in overheidstaal. Daarbij helpt LVE. Zelfs in Nieuw-Zeeland.

Een nieuwe ‘wet van de gewone taal’ moet ervoor zorgen dat onduidelijke ambtelijke teksten verdwijnen uit overheidsdocumenten in Nieuw-Zeeland. Dit lazen we eerder deze week in het Nederlandse nieuws en in onder andere The Guardian. Dat is volgens parlementslid Rachel Boyack, die de wet voorstelde, het ‘volste recht van Nieuw-Zeelanders’. “Zij moeten kunnen begrijpen wat de regering van hen verwacht”, zegt Boyack.

Een gedicht tijdens een parlementsdebat

Tijdens het parlementsdebat droeg ze het volgende gedicht van William Wordsworth voor:

“‘I wandered lonely as a cloud,
That floats on high o’er vales and hills,
When all at once I saw a crowd,
A host, of golden daffodils’,”

“Prachtig,” ging ze verder. “Eigenlijk staat er:

I was feeling sad. I went for a walk.
I saw a lot of beautiful daffodils,
and they cheered me right up.”

Poëzie past niet in overheidscommunicatie

Het parlementslid legt met dit voorbeeld uit dat dergelijke zingende, beeldende taal thuishoort in de poëzie en literatuur. Maar niet in overheidscommunicatie. Zoals immigratiedocumenten, scheidingspapieren of informatie over uitkeringen. Dergelijke informatie gaat over belangrijke momenten in iemands leven. Zulke informatie moet voor iedereen in 1 keer duidelijk zijn. Zonder ruimte voor vragen of verschillende interpretaties.

Geen jargon, passieve taal of lange zinnen

Ze noemt als voorbeeld poëzie en literatuur, maar waar het eigenlijk om gaat is jargon, passieve taal, lange, onduidelijke zinnen. Dát is wat niet thuishoort in overheidscommunicatie. Om de boodschap heen draaien. Niet duidelijk zeggen wie, wat wanneer doet of moet doen. Dat is waar het mis gaat. Waardoor mensen bijvoorbeeld een recht op een uitkering of vergoeding missen. Of verkeerde formulieren invullen. Dat kost tijd en geld. En vaak ook verdriet en frustraties.

Domme wet?

Ook The Wall Street Journal kopte met dit nieuws eerder deze week: ‘A Nation Tries to Banish Jargon. If Only it Were That Simple.’ Dit laatste deel van de kop verwijst ernaar dat lang niet iedereen zich nog in het wetsvoorstel kan vinden. Zo zei een parlementslid dat tegen de wet is:

“Let me speak with extremely plain language.
This bill is the stupidest bill to come before parliament in this term.”

De tegenstanders stellen dat de nieuwe wet juist voor meer bureaucratie en werk zorgt, omdat ambtenaren toezicht moeten houden op het taalgebruik van collega’s.

Namens LVE in de jury

Wij zijn natuurlijk vóór de nieuwe wet. En we geloven zelfs dat wij vanuit Nederland hieraan een ietsjespietsje hebben mogen bijdragen. Want voor het derde jaar op rij nam ik, namens Loo van Eck, plaats in de jury van de jaarlijkse Plain Language Awards in Nieuw-Zeeland, georganiseerd door plain language consultancy Write in Nieuw-Zeeland.

Want net als onze collega’s van Write geloven wij dat alle mensen:
– gemakkelijk de informatie moeten kunnen vinden die zij nodig hebben;
– direct moeten kunnen begrijpen wat er staat;
– en deze informatie vervolgens moeten kunnen gebruiken.

Heldere taal helpt daarbij. En daar helpen wij dan weer bij. 🙂

Op 27 oktober worden de Plain Language Awards uitgereikt in Nieuw-Zeeland. Ik jureerde voor de categorie ‘Best Website – Public Sector’ namens LVE.

Leer ook duidelijk schrijven. Doe het voor alle inwoners in Nederland.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Blijf op de hoogte van de laatste blogs en beste schrijf- en spreektechnieken.

    Ja, ik ga akkoord met hetprivacybeleid

    Gerelateerde blogs

    Opinieonderzoek schriftelijke communicatie: fouten kosten tijd en geld

    Lees meer

    AllesoverHR en SYNC: opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    Lees meer
    Beeld bij: Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie

    Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie?

    Lees meer

    Meer informatie?

    Stel je vraag aan Gonda. Zij helpt je graag verder.

    Foto van Gonda ter Maaten (meer informatie)
    Gonda ter Maaten

    Meer blogs over duidelijk schrijven

    Beeld bij: In 11 stappen naar een tekst die lezers met taalniveau B1 snel begrijpen

    In 11 stappen naar een tekst die lezers met taalniveau B1 snel begrijpen

    Welke taalniveaus zijn er? En hoe schrijf je een tekst die lezers met taalniveau B1 snel begrijpen? 11 tips!

    Lees meer
    Beeld bij: 5 schrijftips voor aantrekkelijke teksten in begrijpelijke taal

    5 schrijftips voor aantrekkelijke teksten in begrijpelijke taal

    Iedereen wil begrijpelijke taal. Maar worden de teksten dan niet saai? 5 tips om begrijpelijk én aantrekkelijk te schrijven.

    Lees meer
    Beeld bij: Hoe schrijf je een tekst die direct duidelijk is?

    Hoe schrijf je een tekst die direct duidelijk is? 10 tips!

    Steeds meer overheidsorganisaties ondertekenen de Direct Duidelijk-deal. Maar hóe schrijf je een tekst die direct duidelijk is voor inwoners? 10 tips!

    Lees meer

    Recente blogs

    Loo van Eck en Babbage Company bundelen de krachten

    Loo van Eck en Babbage Company slaan de handen ineen en zijn vanaf 1 september 2023 als groep een nieuwe fase ingegaan. Samen gaan we bouwen aan het grootste communicatiebedrijf van Nederland. Ons bedrijf blijft, net als Babbage Company, wel gewoon zelfstandig opereren onder de eigen naam. De komende periode onderzoeken we op welke gebieden […]

    Lees meer

    Hans van Eck stopt bij Loo van Eck

    Na 40 jaar is oprichter Hans van Eck op 1 september 2023 bij ons bedrijf gestopt. Hij startte ons bedrijf samen met Gijs van ’t Loo in 1983. Zij waren ervan overtuigd dat bedrijven konden profiteren van wat ze hadden geleerd tijdens hun studie Taalbeheersing. Hun intuïtie bleek juist. Zowel commerciële bedrijven als overheidsinstanties bleken […]

    Lees meer
    Beeld bij: Is het beide of beiden?

    Is het beide of beiden?

    Is het beide of beiden? Alle of allen, sommige of sommigen en andere of anderen? Je leest de regels in dit artikel.

    Lees meer