Omgaan met de media kun je leren. Zeker in een praktische training waarin je zelf voor de camera staat. Mirjam Pieters, plaatsvervangend griffier bij de gemeente Alkmaar, vertelt erover.

“Na de verkiezingen starten veel nieuwe raads- en commissieleden. En ook tijdens de raadsperiode komen er regelmatig nieuwe leden bij. Van de een op de andere dag zijn zij publieke figuren”, vertelt Mirjam Pieters. Als plaatsvervangend griffier bij de gemeente Alkmaar verzorgt ze het inwerktraject van de nieuwe leden. En een mediatraining mag daarin wat haar betreft niet ontbreken. “Onze lokale pers benadert onze leden echt actief. Daar willen we ze goed op voorbereiden.”

“Wij zijn geen professionals op mediagebied”

De vraag om goed voorbereid de pers te woord te staan, leefde ook bij de raads- en commissieleden zelf. “De media-ervaring van de leden verschilt sterk. Leden van landelijke partijen hebben hierin vaak al opleidingen en trainingen gehad. Toch vroegen zowel de landelijke als lokale partijen om een mediatraining”, vertelt Mirjam. Dus ging zij op zoek naar een training die in deze behoefte kon voorzien. “Wij zijn geen professionals op mediagebied. Ik wilde dat onze leden tips kregen van mensen die ervaring hebben.” Om die reden had Mirjam al eerder trainingen georganiseerd op dit vlak. Maar dat leverde nog niet helemaal het gewenste resultaat op …

“We misten ervaring met het echte camerawerk”

“In vorige trainingen werd vooral gekeken naar al bestaand beeldmateriaal. Dat werd dan geanalyseerd: hoe sta jij nou achter dat spreekgestoelte? En hoe komt dat over? Zeker waardevol. Alleen miste de cursisten het praktische deel.” Om die reden nam ze contact op met Loo van Eck. “We zochten iemand die echt met ons mee kon denken over het programma. En een training kon verzorgen waarin praktisch camerawerk gecombineerd wordt met een diepe analyse achteraf. Zo kwamen we uit bij trainster Joan Hansink en haar cameraman. Ze zijn al lang een duo en hebben veel ervaring. Dat zie je gelijk. Het was heel fijn om met hen samen te werken.”

“Tijdens de training gebeurde er allerlei gekkigheden”

Zo viel het licht uit, kreeg de cameraman een hoestbui, begon Joan te laat met het interview en moest Mirjam onverwacht een gastrol vervullen. “Mij werd gevraagd om op de achtergrond luidruchtig te bellen tijdens een oefening. Dat laat ik me geen 2 keer vertellen! Je zag het raadslid denken: wat gebeurt hier?! Als cursist verwacht je zoiets niet in een training. Dan oefen je altijd in perfecte omstandigheden. Maar al dat geklungel en die onverwachte wendingen gebeuren wél in het echte leven. Dan is het wel zo fijn als je daar al een keer mee geoefend hebt. Zo ben je beter voorbereid op het echte werk.”

“De cursisten kregen veel praktische en concrete tips”

“In de training werd uitgebreid geanalyseerd: hoe kom je over? Hoe reageer je in een interview? Wat kun je wel en niet zeggen? Wat kun je wel en niet doen? Dat leverde soms heel praktische en individuele tips op, zoals: doe je haar anders. Of: praat eens wat sneller. De raads- en commissieleden vonden het fijn dat het zo concreet was. Ze hadden het gevoel dat ze er echt iets mee konden. En ze waren blij dat ze een keer die camera op hun snufferd hadden gehad. Dit heeft ze het zelfvertrouwen gegeven dat het straks in de praktijk ook wel goed komt met zo’n interview.”

“Als geïnterviewde heb je ook rechten; wat een eye-opener!”

Naast praktische tips leverde de training ook nieuwe inzichten op: “De raads- en commissieleden beseften na de training dat een interviewer iets van hen nodig heeft. En dat betekent dat zij niet overal direct antwoord op hoeven te geven. En dat ze best ergens op terug mogen komen. Dat verlaagt de druk voor zo´n interview. En geeft ze het gevoel dat ze meer de regie mogen pakken tijdens het gesprek. In de training werden zij zich dus niet alleen bewust van hun eigen houding. Maar ook van hoe zij zich verhouden tot de interviewer. Dat vonden ze ontzettend waardevol.”

“De mediatraining is nu een vast onderdeel van ons inwerktraject”

Dat inwerktraject bestaat voor een groot deel uit praktische kennis. Kennis over hoe het werkt in de gemeente en de raad, hoe het zit met de financiën van de gemeente en met moties en amendementen. Maar de soft skills zijn volgens Mirjam net zo belangrijk. “Naast kennis, willen we ze ook kunde geven. Bijvoorbeeld in soft skills als integriteit, morele oordeelsvorming en weerbaarheid. Bij de gemeente Alkmaar vinden wij het ontzettend belangrijk dat je ook de vaardigheden hebt om dit naar een groter publiek over te brengen. Dat leren ze in deze mediatraining.”

“Deze training moet ieder nieuw raads- en commissielid een keer kunnen volgen.”

Op dit moment wordt de training 2 keer per jaar gegeven. Maar Mirjam sluit niet uit dat ze het nog vaker gaan aanbieden. “We kijken heel erg naar waar de vraag ligt bij de raads- en commissieleden zelf. Ik heb bijna alle deelnemers gesproken na de training. En ‘de motie’ werd unaniem aangenomen: deze training moet ieder nieuw raads- en commissielid een keer kunnen volgen.”