Grappige tekening over de lijdende vorm
16 augustus 2022: Maarten van der Lugt

De lijdende vorm: het onkruid van onze taal

Stel: je bent in Rome. Een heerlijk lang weekend met je geliefde. Op de laatste avond, tijdens een romantisch diner aan de Piazza Navona, zeg je vol overtuiging tegen je geliefde: “Schat, ik hou van je!” En je geliefde antwoordt: “Er wordt ook van jou gehouden …”

Nogal een koude douche, zo’n afstandelijk antwoord. Dat kan natuurlijk veel warmer, persoonlijker én duidelijker. Hoe? Vermijd de lijdende vorm. 

De lijdende vorm, wat is dat ook alweer?

In zakelijke teksten gebruiken schrijvers vaak de lijdende vorm. Dat zijn zinsconstructies waarin de woorden ‘worden’ of ‘zijn’ onnodig voorkomen. Een voorbeeld uit zomaar een brief: Indien van deze voorschriften wordt afgeweken, wordt de vergunning ingetrokken. Maar wie wijkt van de voorschriften af en wie trekt de vergunning in?

Maak de tekst actief!

Zorg dat het meteen helder wie wat doet. Dan kost het de lezer bovendien minder tijd om de betekenis van de tekst te doorgronden. Voor de lezer is het immers prettig als duidelijk is wie de persoon achter de handeling is. En die blijft vaak verborgen in lijdende of passieve zinnen.

Maar: hoe maak je je tekst actief?

Bijvoorbeeld op deze 2 eenvoudige manieren: wees concreet en vermijd de ‘wordt door’-constructie. Kijk eens naar de herschrijving van de zin hierboven: Als u afwijkt van deze voorschriften, trekken wij de vergunning in. Het effect is een heldere en persoonlijke zin. Die leest én schrijft als een trein!

Doe mee met onze training Duidelijk schrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Blijf op de hoogte van de laatste blogs en beste schrijf- en spreektechnieken.

    Ja, ik ga akkoord met hetprivacybeleid

    Gerelateerde blogs

    Opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    Opinieonderzoek schriftelijke communicatie: fouten kosten tijd en geld

    Lees meer pijltje
    Foto bij opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    AllesoverHR en SYNC: opinieonderzoek schriftelijke communicatie

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie

    Wat vinden werknemers van de communicatie van hun organisatie?

    Lees meer pijltje

    Meer informatie?

    Stel je vraag aan Gonda. Zij helpt je graag verder.

    Foto van Gonda ter Maaten (meer informatie)
    Gonda ter Maaten

    Meer blogs over duidelijk schrijven

    Beeld bij: Hoe schrijf je een tekst die direct duidelijk is?

    Hoe schrijf je een tekst die direct duidelijk is? 10 tips!

    Steeds meer overheidsorganisaties ondertekenen de Direct Duidelijk-deal. Maar hóe schrijf je een tekst die direct duidelijk is voor inwoners? 10 tips!

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Begrijpelijke tekst schrijven? Maak eerst een werkplan

    Begrijpelijke tekst schrijven? Maak eerst een werkplan!

    Wil je een begrijpelijke tekst schrijven? Begin dan niet zomaar met schrijven. Maak eerst een werkplan.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: 5 schrijftips voor aantrekkelijke teksten in begrijpelijke taal

    5 schrijftips voor aantrekkelijke teksten in begrijpelijke taal

    Iedereen wil begrijpelijke taal. Maar worden de teksten dan niet saai? 5 tips om begrijpelijk én aantrekkelijk te schrijven.

    Lees meer pijltje

    Recente blogs

    Beeld bij: De wereld een beetje fijner maken? Geef een een goed compliment

    Complimenten geven: kleine investering, groots effect

    Hoe geef je goede complimenten? En hoe ontvang je ze op de juiste manier? Lees onze do's en don'ts.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Interview BAM Wonen

    Huurders laten hun woning niet ‘zomaar even’ verduurzamen.

    Waarom het zo belangrijk is dat de teksten van BAM Wonen duidelijk en empathisch zijn. Lotte Franken vertelt erover.

    Lees meer pijltje
    Beeld bij: Wat doet een copywriter

    Wat doet een copywriter?

    'Op een feestje noemde ik mezelf copywriter. Maar eenmaal thuis begon het te knagen. Kon ik mezelf zomaar zo noemen?'

    Lees meer pijltje