![]() | Fout: Contact formulier niet gevonden. |
Misschien heb je het weleens meegemaakt: een leidinggevende die je op het matje riep omdat je een deadline had gemist? Of misschien heb je weleens een functioneringsgesprek gevoerd waar je een nare nasmaak aan overhield? Helaas blijven die negatieve herinneringen vaak een behoorlijke tijd in ons hoofd zitten. Dat komt niet alleen omdat negatieve feedback vaak veel indruk maakt, maar ook omdat het tegendeel – een goed compliment – veel minder voorkomt. Zonde! Complimenten geven en krijgen is namelijk niet alleen heel leuk, maar ook erg belangrijk. In deze blog lees je meer over hoe dat zit. En ik geef je tips om een ster te worden in het geven én ontvangen van zulke loftuitingen.
Een compliment is een manier om lof uit te spreken naar of over iemand. Je laat zien dat je iemand waardeert. Bijvoorbeeld om wat iemand voor je heeft gedaan. Maar er zijn nog meer aspecten waarover je iemand kunt complimenteren.
Over van alles en nog wat. Denk bijvoorbeeld aan:
Het is wel belangrijk om een onderscheid te maken tussen gemeende en ongemeende uitspraken. Dat laatste volgt nog weleens op een vraag als “Wat vind je eigenlijk van mijn …?”. De reactie hierop noemen we soms ook wel een leugentje om bestwil: zo’n ongemeend compliment is minder onaardig dan de ongepolijste waarheid. Toch scharen we dit type niet onder de echte complimenten. Ze hebben namelijk niet hetzelfde effect op de gever en krijger. Datzelfde geldt als een loftuiting geforceerd overkomt. Zoals de schoenenverkoper die zegt dat deze schoenen je “echt héél goed staan!”. Dat voelt toch anders dan als een wildvreemde je op straat vertelt dat je mooie schoenen draagt. Deze persoon ‘hoeft’ dit namelijk niet te doen en dat komt veel oprechter over. Een ander mooi voorbeeld van een ongemeende blijk van waardering schuilt achter uitspraken als “Je bent op tijd, wat goed!”. Hoe gemeend komt deze uitspraak op jou over?
Uit je je waardering naar iemand op een oprechte, fijne manier? Dan zorgt dat voor verbinding tussen jou en de ontvanger. Dit is belangrijk bij vriendschappen en families, maar zeker ook op je werk. Het is fijn als je weet dat iemand jou en je werk waardeert. En het zorgt voor een betere werksfeer en meer werkplezier als leidinggevenden hun werknemers dit vaker laten weten.
De ontvanger voelt zich gezien en gewaardeerd. Dat zorgt voor een beter zelfbeeld en een gevoel van geluk. Er komt namelijk dopamine vrij. Maar het heeft ook belangrijke consequenties op de werkvloer: de prestaties verbeteren als je af en toe een pluim krijgt voor je werk. Laat een leidinggevende merken dat je het goed doet? Dan sta je sterker in je schoenen en kun je groeien!
Een compliment geven heeft ook voor de gever zelf voordelen. Je doet actief iets om iemand anders zich goed te laten voelen. En dat geeft onszelf ook een goed gevoel. Wist je bijvoorbeeld dat je lichaam oxytocine aanmaakt als je een goed compliment geeft? Dit knuffelhormoon zorgt ervoor dat we sociaal contact koppelen aan gevoelens van plezier. Je wordt er dus socialer door! Een ander belangrijk stofje dat vrijkomt bij het uitspreken van je waardering is serotonine. En laat dat nou nét een belangrijk hormoon zijn voor ons geluksgevoel. Op de website het Tijdschrift Positieve Psychologie lees je meer over de positieve effecten en het belang van complimenten.
Een kunst die we lang niet allemaal beheersen. En dat is jammer. Een slecht ontvangen compliment heeft namelijk veel minder voordelen dan als deze goed wordt ontvangen. Dat geldt voor zowel de gever als de krijger.
Natuurlijk zijn er veel gevallen waarin het ‘goed’ gaat. Maar er zijn ook een hoop gevallen waaruit blijkt dat we (nog) geen ster zijn in het ontvangen van waardering. Ik heb hieronder een aantal veelvoorkomende vormen voor je verzameld. Je herkent ze vast wel. Of misschien maak je je zelf wel eens schuldig aan (één van) deze vormen.
Dat is eigenlijk vrij simpel. Luister, ontvang en bedank. Laat de zender zien dat je alles hebt gehoord, tot je hebt genomen en waardeert. Zo haal je allebei alle voordelen uit het deze blijk van waardering. En krijg je in de toekomst misschien wel meer complimenten …
We doen het niet alleen te weinig, maar áls we het doen, gaat dat ook niet altijd vlekkeloos. En dat terwijl onze behoefte aan waardering juist alleen maar groeit. Er is niet voor niets een Nationale Complimentendag in het leven geroepen. De groeiende behoefte aan waardering zie je ook terug in sociale media, waarin het aantal ‘likes’ onze eigenwaarde lijkt te bepalen. Helaas is de ‘like’ lang niet zo bevredigend als een echte blijk van waardering. De ‘like’ is dan ook vergelijkbaar met een ‘algemeen compliment’ in het normale leven. Dat is er één die altijd en op iedereen toepasbaar is. Niet echt persoonlijk dus. Je vraagt je misschien af wat dat uitmaakt: een compliment is toch een compliment? Maar dat is helaas niet het geval. Bij een algemene blijk van waardering zijn de eerder beschreven voordelen niet of nauwelijks aanwezig. Toch zijn zulke ‘lege’ complimenten wel de typen die we het meest tegenkomen vandaag de dag. Hoe komt dat toch?
Dat heeft alles te maken met de huidige maatschappij. Tegenwoordig is alles gericht op presteren en efficiëntie. Je werk moet vooral goed zijn en iets opleveren. Oh, en het moet snel. En handig. Tijd of ruimte voor waardering is er nauwelijks, we moeten immers alweer door met het volgende project. We werken veel alleen en zijn vooral bezig met onszelf. Dat zorgt er weer voor dat we elkaar minder goed kennen en daarmee kunnen we automatisch minder goed specifieke complimenten geven. Voor zo’n specifieke loftuiting moet je namelijk wel weten wie je voor je hebt. Het ironische aan dit alles? Waardering zorgt er uiteindelijk juist voor dat we beter presteren. Het is het dus waard om in die waardering te investeren! En het fijne aan complimenten geven? Zo’n grote investering is dat niet…
Je weet nu hoe belangrijk het is om eens wat vaker te uiten dat je iemand waardeert. Óók – of misschien wel júíst – op de werkvloer. Maar, hoe doe je dat dan? Ik neem je graag mee in een lijstje do’s en don’ts.
Een goed compliment geven is maatwerk. Maar dat neemt niet weg dat inspiratie soms best welkom is. Hieronder vind je daarom een mooi lijstje met voorbeelden. Welk voorbeeld heeft jouw voorkeur?
“Ik vind het knap om te zien hoe je om bent gegaan met alle problemen die ontstonden.”
“Jij inspireert mij om ook zo’n stap te zetten!”
“Wat fijn om te zien dat je het zo naar je zin hebt hier.”
“Je bent in een korte tijd onwijs gegroeid in je werkzaamheden. Daar mag je heel trots op zijn!”
“Ik heb er alle vertrouwen in dat je dit weer tot een mooi resultaat brengt.”
“Bedankt voor je hulp. Ik vind het altijd prettig om met jou samen te werken.”
Tijdens een telefoongesprek wil je je gesprekspartner te woord staan op een manier die bij de uitstraling van je organisatie past.
Lees meer
Hoe voer je een effectief zakelijk gesprek? In deze whitepaper lees je tips over verschillende soorten zakelijke gesprekken.
Lees meer
Je kunt 3 verschillende rollen aannemen in een gesprek: de rol van een kind, ouder of volwassene ...
Lees meer
Roos Radema van de Koninklijke Bibliotheek vertelt over haar ervaring met de training Content maken voor de website.
Lees meer
Ons e-book helpt je bij het maken van écht contact. Het is een praktisch werkboek. Over hoe je echt contact maakt in zakelijke gesprekken.
Lees meer
Ervaar je tijdens een gesprek een emotie of oordeel? Dan is het tijd om jezelf af te vragen waarom dat zo is. Zo word je je bewust van je eigen aannames. En kun je vervolgens reageren op een manier die het gesprek vooruit helpt.
Lees meer