![]() | Fout: Contact formulier niet gevonden. |
Lees hoe je medewerkers helpt met de transfer van nieuw geleerde vaardigheden naar de praktijk van alledag.
Is een nieuwe communicatiestijl succesvol als een groot deel van de medewerkers niet de vaardigheden heeft deze toe te passen? Of als medewerkers een jaar na de introductie ‘gewoon’ weer op de oude manier communiceren? Natuurlijk niet. Of het nu gaat om bijvoorbeeld betere vergaderafspraken, de introductie van een nieuwe AI-tool of afspraken over de eisen aan adviesvoorstellen: zonder duurzame adoptie is het effect ervan minimaal. In deze blog lees je meer over hoe je medewerkers helpt met de transfer van nieuw geleerde vaardigheden naar de praktijk van alledag. En de verandering die gepaard gaat te omarmen.
Niet iedere nieuwe versie van je schrijfafspraken, nieuwe tool of nieuwe werkwijze heeft evenveel impact op het werk van een medewerker. Daarnaast verschilt de manier waarop een medewerker met veranderingen omgaat ook van persoon tot persoon. In het algemeen kun je wel zeggen dat veranderingen het meest succesvol zijn als de medewerker mee wil doen, concreet weet wat er van hem of haar verwacht wordt, de juiste vaardigheden heeft, passende hulpmiddelen kan inzetten en gestimuleerd wordt een verandering vol te houden.
Vertaald naar bijvoorbeeld een nieuwe communicatiestijl betekent dit dat je moet zorgen voor:
De basis van deze 5 punten zijn de inspirerende opleidingen. Het is logisch dat als medewerkers nieuwe vaardigheden nodig hebben, organisaties veel aandacht besteden aan trainingen, instructies, workshops en dergelijke om te zorgen dat medewerkers die vaardigheden ook kunnen leren. Als Loo van Eck helpen we organisaties hier al bijna 45 jaar met heel veel succes mee. In die 45 jaar hebben we echter ook gezien dat het effect van de trainingen op de langere termijn het grootst is bij organisaties die aan alle 5 de onderdelen voldoende aandacht besteden. En zo’n effect op de lange termijn is uiteraard wat je wil.
Onderzoek naar verandertrajecten
In onze ervaring staan we zeker niet alleen. Prosci is een organisatie die al meer dan 30 jaar wereldwijd onderzoek doet naar veranderingen: van de introductie van nieuwe ICT-systemen tot organisatiebrede reorganisaties. Op basis van al dat onderzoek ontwikkelde Prosci het ADKAR-model. De afkorting staat voor
- Awareness
Bewustzijn dat de verandering noodzakelijk is.- Desire
Verlangen om de verandering te steunen en eraan deel te nemen- Knowledge
Kennis over hoe te veranderen.- Ability
De verandering inpassen in het eigen werk.- Reinforcement
Volhouden van de verandering en successen vieren.Dit zijn de fases waar iedere medewerker door moet als hij of zij met een verandering te maken krijgt. Waarbij het belangrijk is dat niet iedere medewerker even gemakkelijk en snel door die fases gaat. Persoonlijke aandacht is cruciaal.
Bron Prosci /Adkar en Quarant
Wat voor de ene medewerker een kleine aanpassing is in zijn of haar routine, kan voor de andere als een enorme opgave voelen. Denk dus niet te licht over de nieuwe vergaderafspraken, communicatierichtlijnen of schrijftool. Neem in plaats daarvan iedere medewerker mee in de veranderingen die daarmee gepaard gaan. Hieronder geef ik je voorbeelden van middelen die je helpen om te zorgen voor voldoende draagvlak, duidelijke afspraken, inspirerende opleidingen, passende middelen en processen en een motiverende borging. Voor deze blog heb ik ze toegespitst op communicatie-trajecten.
Het laatste wat je kunt gebruiken in een veranderingstraject is een berg weerstand die groeit en groeit. Weerstand kan veel oorzaken hebben, maar een gebrek aan sturing en onduidelijkheid over de noodzaak de dingen anders te gaan doen dragen er zeker aan bij. Uiteindelijk wil je dat de aangekondigde verandering niet iets is dat de medewerkers overkomt, maar dat ze deze zelf willen, omdat ze de noodzaak en urgentie ervan inzien. Hiervoor kun je bijvoorbeeld de volgende middelen inzetten:
Als veranderingen complete teams, afdelingen of zelfs de hele organisatie raken, is het belangrijk dat de directie of het MT zelf uitlegt wat er gaat veranderen en waarom. Medewerkers voelen dan de urgentie van zo’n verandering veel sterker dan als de communicatie vanuit bijvoorbeeld de afdeling IT komt. Daarnaast biedt zo’n presentatie ruimte voor vragen en discussie. Dit is de eerste stap voor vertrouwen in de verandering en minder weerstand bij de uitvoering ervan.
Meet aan het begin van het opleidingstraject de kwaliteit van bijvoorbeeld je e-mails, rapportages of telefoongesprekken. Dan kun je later meten hoe effectief het traject is geweest. Is de kwaliteit bij de nulmeting niet hoog genoeg? Dan is de uitkomst zeer nuttig om je collega’s het belang van het opleidingstraject nog eens duidelijk te maken.
In een of meerdere motivatievideo’s kun je medewerkers uitstekend laten zien waarom een veranderingstraject of training zo belangrijk is. Handig ook voor ze om later terug te kijken. Laat ook eens een bekende expert de urgentie benadrukken in de video. Of laat de trainer alvast een tipje van de sluier oplichten. Maak de video’s 2 tot 5 minuten lang.
Een webinar door een expert op een bepaald gebied is perfect om op een laagdrempelige manier kennis te maken met een nieuw onderwerp. Medewerkers duiken er even in, kunnen vragen stellen en krijgen direct inzicht wat kan en wat niet. Zonder dat ze er een hele dag voor vrij hoeven te maken. Ideaal bijvoorbeeld om medewerkers bewust te maken van de mogelijkheden van AI. Of om ze enthousiast te maken hun gespreksvaardigheden verder te professionaliseren.
‘Mystery calls’ of ‘mystery guests’ zijn vaak de basis voor een (nul)meting. Maar ook als je er geen cijfer op wil plakken, zijn ze een prima instrument voor reflectie. Wanneer medewerkers hun eigen gesprekken terugluisteren of terugzien, merken ze vaak zelf al wat er goed gaat. En wat niet. Oefen vervolgens in een veilige omgeving hoe het beter kan.
Voorkom verwarring door onduidelijkheid over wat je van medewerkers verwacht. Zorg in plaats daarvan voor duidelijke afspraken. Bij voorkeur maak je deze afspraken samen met die medewerkers die erdoor geraakt worden. Zo gebruik je de praktische kennis op de werkvloer. En je hebt gelijk wat fans voor de nieuwe afspraken. Hiervoor kun je bijvoorbeeld de volgende middelen inzetten:
Met Interactief theater spelen acteurs scènes uit jullie werkpraktijk na. Collega’s zien op het toneel dingen misgaan. Via regieaanwijzingen helpen ze de acteurs de scènes stap voor stap te verbeteren. Zo bedenken ze zelf wat de ideale communicatie is voor jullie organisatie. Interactief theater is handig als je in 1 keer een heleboel collega’s tegelijk wilt betrekken bij een verandering.
Je organisatie heeft een eigen identiteit. En daar hoort een eigen schrijfstijl bij. Voor je brieven, e-mails, website, offertes en alle andere tekstsoorten. Schrijfstijlkompas© is een digitale vragenlijst waarmee je je eigen toon vindt. En snel een eigen schrijfstijl voor je organisatie ontwikkelt. Een schrijfstijl die 100% aansluit bij de kernwaarden van je organisatie.[PK5.1]
“Zet alle communicatieafspraken op papier of je intranet. Dan laat je duidelijk zien wat je verwacht van medewerkers. Geef gelijk concrete tips, adviezen en praktijkvoorbeelden om de afspraken goed uit te voeren. Maak er een inspirerend document van. In de communicatiewijzer kunnen afspraken staan over bijvoorbeeld:
Kom op tijd. Bereid je voor. Een agendapunt duurt nooit langer dan 10 minuten. Ieder agendapunt heeft 1 duidelijk doel: informeren, discussiëren of beslissen. Zomaar wat voorbeelden van afspraken die je vergaderingen soepeler laten verlopen. Leg ze vast in een (online) document.
Medewerkers die niet de juiste vaardigheden hebben, kunnen ook niet voldoen aan datgene wat je met je veranderideeën wil bereiken. En ze zullen vanuit hun onzekerheid en angst bijna zeker in de weerstand schieten. Met inspirerende opleidingen, op maat gemaakt voor je organisatie en gericht op het trainen van vaardigheden, verander je zelf de meest sceptische tegenstanders in enthousiaste voorlopers. Hiervoor kun je bijvoorbeeld de volgende middelen inzetten:
Klassikale trainingen zijn belangrijker dan ooit. Zeker in een tijd waarin veel leertrajecten steeds digitaler worden. Maar het leren van elkaar, door elkaar echt te zien en te spreken, is onvervangbaar Medewerkers die samen een training hebben gevolgd durven elkaar ook gemakkelijker iets te vragen. Of elkaar aan te spreken op hun gedrag. En niet onbelangrijk: het is ook gewoon leuk een dagje met elkaar even uit de gebruikelijke werkomgeving te stappen.
Een e-learning kunnen medewerkers doorlopen waar en wanneer ze willen. In hun eigen tempo. Bovendien zijn e-learnings als het goed is interactief, wat het extra leuk maakt om ze te doen. Ze zijn daarmee een handige, moderne manier om vaardigheden aan te leren. Of om te zorgen dat iedereen met dezelfde basiskennis naar een (online) bijeenkomst komt.
Met een serious game leer je op een actieve en leuke manier. Dit kan live of digitaal. In een digitale vorm bieden ze medewerkers de kans nieuwe vaardigheden te oefenen in een veilige omgeving. Zo vaak als ze willen. Denk bijvoorbeeld aan ‘avatars’ waarmee medewerkers onderdelen van een gesprek kunnen oefenen. Een ander voorbeeld is onze game Dilemma’s van Diepenburg waarmee ambtenaren hun bestuurlijke sensitiviteit kunnen trainen.
Wat kan ik met AI? Wat mag ik met AI? Welke AI-tools gebruiken we in onze organisatie? En welke tools zeker niet? Iedere medewerker hoort de mogelijkheden en gevaren van AI te kennen. Net als de afspraken daarover in de eigen organisatie. Nog voordat hij of zij met AI aan de slag gaat. Extra voordeel: volgen medewerkers daarna een training waarvan AI onderdeel is? Dan is het basisniveau van iedereen voldoende om gelijk met de specifieke AI-vaardigheden die horen bij de training aan de slag te gaan.
Ga je werken met coaches op de werkvloer? Bijvoorbeeld om collega’s te helpen met het gebruik van AI, het schrijven van teksten of het voeren van gesprekken? Dan moeten die coaches uiteraard de afspraken binnen je organisatie goed kennen. En zelf de juiste vaardigheden bezitten. Maar ze moeten vooral ook verstand hebben van gesprekstechnieken als feedback geven. Vergeet dus niet de coaches daarin te trainen.
Blended learning
We zijn fan van blended learning. In deze opzet bied je deelnemers een combinatie van leervormen aan. Bijvoorbeeld online en live. Samen en individueel. En theorie en oefeningen. Het voordeel: ieder persoon heeft een eigen leervoorkeur en deze komt zo altijd aan bod. Een ander voordeel is dat wanneer je het slim aanpakt je de effectiviteit van de trainingen zelf vergroot.Een voorbeeld:
Stel je vervangt 2 klassikale trainingen door een e-learning als introductie, een klassikale training op locatie en een voor je organisatie op maat gemaakte e-learning met verdiepingsopdrachten. Dan zorg je ervoor dat de deelnemers hetzelfde basisniveau hebben als ze naar de klassikale training komen, daar de belangrijkste basisvaardigheden leren en vervolgens in hun eigen tempo, wanneer het hen uitkomt deze vaardigheden helemaal eigen maken en verder aanscherpen.
Je hebt tijdens een training geleerd hoe je vlot en vriendelijk kunt telefoneren. Je bent enthousiast. Maar een dag later achter je bureau moet je weer verplicht allerlei belscripts afwerken waarover je van alles kunt zeggen, maar zeker niet dat ze de klant vlot en vriendelijk helpen. Of je hebt een nieuwe schrijfstijl geleerd maar ziet allerlei standaardmailtjes de deur uitgaan die daar helemaal niet bij passen. Frustrerend en demotiverend. Om dit beter te doen kun je bijvoorbeeld de volgende middelen inzetten:
Van een ganzenveer naar een pen, naar een schrijfmachine, naar een computer. Schrijven werd steeds comfortabeler en sneller. AI is de volgende stap. Kies een tool die past bij jouw organisatie. Wat betreft gebruiksgemak en eisen aan de privacy. Maak duidelijke afspraken over het gebruik ervan. En leer medewerkers hoe ze die tool veilig en efficiënt gebruiken.
Een AI-tool is de basis. Maar met AI-agents help je je collega’s nog meer. Hiermee zorg je bijvoorbeeld dat jullie AI-tool iedere tekstsoort schrijft op een manier die past bij jullie schrijfafspraken. En je regelt welke informatie die tool daarvoor mag gebruiken. En welke informatie juist niet!
Help de medewerkers aan de telefoon. Bied ze een (meeluisterende) chatbot die hun helpt de klant te helpen. Door aan te geven welke vragen handig zijn om te stellen. Of de antwoorden op vragen van de klant voor ze op te zoeken. Met moderne AI-middelen is het niet moeilijk zo’n chatbot te vullen met passende informatie uit jouw organisatie. Hiermee reken je af met rigide belscripts vol verplichte vraagbomen waarvan zowel de beller als de medewerker helemaal simpel worden.
Zorg dat al je standaardteksten passen bij je (nieuwe) schrijfafspraken. Dit is belangrijk. Want als medewerkers zien dat er allerlei communicatiemiddelen volgens een andere (oude) stijl de deur uitgaan, zal de motivatie om de eigen teksten aan te pakken snel dalen. Bovendien dienen juist die standaardteksten vaak als het goede voorbeeld en inspiratiebron.
De meeste cursisten vinden het fijn als ze na een training nog een korte periode individueel worden begeleid. Ze kennen de theorie, hebben er al mee geoefend en proberen die nu in de praktijk te brengen. Persoonlijke feedback via (digitale) coaching is dan zeer effectief om de laatste puntjes op de i te zetten.
Wil je als organisatie echt modern en klantvriendelijk communiceren? Of was dit slechts een kortstondige bevlieging van een tijdelijk overijverige communicatiemanager? We hopen het eerste. Besef dan dat je als organisatie ook duurzaam aandacht moet blijven besteden aan je nieuwe communicatiestijl. Met de volgende middelen zorg je voor een motiverende borging.
Meet regelmatig de kwaliteit van je communicatie-uitingen. Bijvoorbeeld de brieven, rapportages of telefoongesprekken. Dan zie je ook op de langere termijn wat het effect is van de training. Zijn er medewerkers bij wie de kennis is weggezakt? Of zijn er onderdelen waarop je organisatie iets minder presteert? Organiseer dan gerichte opfristrainingen.
Plan vaste evaluatiemomenten om jezelf vragen te stellen als: zijn de communicatieafspraken nog de juiste? Werkt iedereen volgens deze afspraken? Hebben de medewerkers toegang tot de juiste tools? Zijn er standaardteksten/scripts/ai-agents die moeten worden aangepast? De wereld verandert snel. Zorg dat je communicatie-afspraken en middelen niet achterblijven.
Vind je als organisatie de manier waarop medewerkers communiceren belangrijk? Dan moet je dat niet alleen in woord, maar ook in daad laten blijken. Bijvoorbeeld door communicatie vast onderdeel van de functionerings- en beoordelingscyclus te maken. En managers aan te spreken op de teamprestaties op dit gebied. Maar zeker ook door te zorgen dat nieuwe medewerkers vertrouwt raken met de manier waarop jullie organisatie communiceert.
Door medewerkers regelmatig tips te geven over communicatie zorg je dat de aandacht ervoor levend blijft. Dit versterkt het leer- en veranderingsproces enorm. Hiervoor kun je bijvoorbeeld nieuwsbrieven, microlearnings, posters, video’s, podcasts of een wekelijkse standup gebruiken. Maar je kunt het ook speelser aanpakken met bijvoorbeeld een taalspel. Of een app maken met de belangrijkste afspraken en tips. Dan hebben medewerkers die afspraken en tips altijd in hun broekzak.
Vaak zie je dat na een training een aantal van de nieuwe vaardigheden automatismen worden, maar ook dat andere een beetje wegzakken in de hectiek van alledag. Dat is normaal. Een korte opfristraining of workshop helpt medewerkers scherp te blijven. Bovendien is een opfristraining een mooi moment van elkaars praktijkervaringen te leren.
Je ziet het: mogelijkheden genoeg om medewerkers door iedere fase die hoort bij een verandering in de manier van werken te helpen. Maak daar gebruik van. Want het maakt de opleidingen die je organiseert nog effectiever. Besef daarbij dat niet iedere medewerker even snel en gemakkelijk verandert. Merk je dat iemand moeite heeft met een nieuwe werkwijze? Kijk dan in welke fase hij of zij zich bevindt. En hoe je hem of haar kunt helpen de stap naar de volgende fase te maken.
70% van de verandertrajecten mislukt. Maar daar hoeft jouw plan geen last van te hebben! Als je maar weet welke missers je moet voorkomen.
Lees meer
Lees hoe je medewerkers helpt met de transfer van nieuw geleerde vaardigheden naar de praktijk van alledag.
Lees meer
Ga je een e-learning maken voor jouw organisatie? Gebruik dan onze 10 tips. En profiteer zo van de lessen die wij hebben geleerd.
Lees meer
Roos Radema van de Koninklijke Bibliotheek vertelt over haar ervaring met de training Content maken voor de website.
Lees meer
Ons e-book helpt je bij het maken van écht contact. Het is een praktisch werkboek. Over hoe je echt contact maakt in zakelijke gesprekken.
Lees meer
Ervaar je tijdens een gesprek een emotie of oordeel? Dan is het tijd om jezelf af te vragen waarom dat zo is. Zo word je je bewust van je eigen aannames. En kun je vervolgens reageren op een manier die het gesprek vooruit helpt.
Lees meer